ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ της ομάδας «ΠΕΡΙΑΣΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ»

ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ της ομάδας «ΠΕΡΙΑΣΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ»

Τα μέλη της ομάδας για «ΑΣΤΙΚΕΣ & ΠΕΡΙΑΣΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ» που συνυπογράφουν αυτήν την Διακήρυξη Αρχών Συνεργατικής Λειτουργίας συμφωνούν στα εξής :

Α) Στόχος της ομάδας είναι η χαρούμενη και συλλογική καλλιέργεια γης (εν συντομία «Συνεργατικός Λαχανόκηπος») μέσα ή κοντά στην πόλη της Θεσσαλονίκης με βάση τις αρχές της βιολογικής, βιοδυναμικής ή φυσικής καλλιέργειας ή άλλες αρχές για την παραγωγή καθαρών, ασφαλών και χρήσιμων για τον ανθρώπινο οργανισμό τροφίμων.
Άμεση συνέπεια της αρχής αυτής είναι ότι δεν επιτρέπεται από κανένα η χρήση υλικών και μεθόδων που προσβάλουν ή προκαλούν βλάβες στους άλλους καλλιεργητές ή τους περίοικους του συλλογικού αγροκτήματος.
Άμεση συνέπεια της αρχής αυτής είναι ότι δεν επιτρέπεται η χρήση τεχνητών λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων, ζιζανιοκτόνων και λοιπών χημικών παρασκευασμάτων της εντατικής γεωργίας, βαρέων μηχανημάτων, μεθόδων που σπαταλούν το νερό και τους λοιπούς φυσικούς πόρους ή βλάπτουν το περιβάλλον και τους περίοικους του Λαχανόκηπου. Επίσης, δεν επιτρέπονται οι εσωτερικές περιφράξεις των μεριδίων καθώς και η φύτευση-καλλιέργεια δενδρωδών φυτών και αμπελιού.
Άμεση συνέπεια της αρχής αυτής είναι ότι, εκτός από την παραγωγή καθαρών τροφίμων, στόχος είναι επίσης η προαγωγή των ανθρώπινων σχέσεων και η δημιουργία ενός πυρήνα ισονομίας και συνεργασίας που θα αποτελέσει οδηγό για την επέκταση τέτοιων δράσεων και σε άλλες ομάδες πληθυσμού.

Β) Η καλλιέργεια στοχεύει στην μη κερδοσκοπική παραγωγή τροφίμων (κυρίως λαχανικών) προς ιδιο-κατανάλωση, χωρίς να αποκλείεται η εθελοντική δωρεάν παροχή μέρους της παραγωγής σε ευπαθείς ομάδες πληθυσμού ή στο πλαίσιο ανταλλαγών υλικών και υπηρεσιών προς άτομα και φορείς που θα συμβάλλουν στην δημιουργία του ομαδικού λαχανόκηπου της ομάδας.

Γ) Η οργάνωση της καλλιέργειας στον Συνεργατικό Λαχ/πο μπορεί να γίνει
Γ1) Ατομική Καλλιέργεια, σε τμήμα έκτασης 80 μ2 ανά συμμετέχοντα με προσωπική φροντίδα και προσωπική απολαβή της παραγωγής
Γ2) Ομαδική Μικρή Καλλιέργεια, σε τμήμα έκτασης Ν χ 80 μ2 με φροντίδα μιας υπο-ομάδας που αποτελείται από M (πρέπει Ν<=Μ) άτομα που συμφωνούν σ΄ αυτό και απολαβή Π/M τμήματος της παραγωγής σε κάθε μέλος της υπο-ομάδας
Παράδειγμα 1: Έστω ότι 5 άτομα (Μ=5) αποφασίζουν να καλλιεργήσουν ένα τμήμα του λαχανόκηπου επιφάνειας 3Χ80 = 240 μ2 (Ν=3). Είναι Ν<Μ, ΟΚ. Έστω ότι από την καλλιέργεια συνολικά προέκυψαν 600 Kg παραγωγής. Κάθε άτομο από τα 5 δικαιούται να παραλάβει 600/5 = 120 Kg της παραγωγής. Η χρονική και ποιοτική διανομή ανά είδος καλλιέργειας είναι θέμα εσωτερικού διακανονισμού της ομάδας, σε περίπτωση διαφωνίας θα πρέπει ανά είδος η κατανομή να γίνεται εξίσου σε κάθε μέλος της υπο-ομάδας.

Γ3) Ομαδική Κανονική Καλλιέργεια, σε τμήμα του Λαχανόκηπου ομαδικά από το μεγαλύτερο μέρος των συμμετεχόντων για την ομαδική παραγωγή τροφίμων και ίση διαίρεση της παραγωγής σ΄ όλους τους συμμετέχοντες στην ομαδική καλλιέργεια.
Γ4) Με συνδυασμό των παραπάνω

Δ) Τα έξοδα της δραστηριότητας που χωρίζονται σε κόστος εκκίνησης-υποδομών και κόστος λειτουργίας θα κατανέμονται αναλογικά (ενν ανάλογα με την έκταση που καλλιεργεί κάθε ένας) σε κάθε συμμετέχοντα με μερίδιο στην καλλιέργεια. Τα εργαλεία που θα αγορασθούν και οι κινητές υποδομές που θα κατασκευασθούν θα ανήκουν εξ ίσου σ΄ όλα τα μέλη της ομάδας. Οι σταθερές και μη δυνάμενες να αποξηλωθούν υποδομές θα μεταβιβασθούν στον κύριο της γης μετά την διάλυση της ομάδας ΠΕΡ.ΚΑ και με βάση συμφωνία που θα επιτευχθεί ανάμεσα στην ομάδα και τον κύριο της γης. Ενδεχόμενο ποσό χρημάτων που θα επιστραφεί τότε προς την ομάδα θα μοιρασθεί αναλογικά με βάση την συμμετοχή του καθενός στο κόστος εκκίνησης – υποδομών.
Παράδειγμα 2 : Έστω ότι κατά την εκκίνηση του αγροκτήματος ξοδεύτηκαν 3.000 € για περίφραξη και 2.000 € για υδροδοτικό δίκτυο, ήτοι 5.000 ευρώ. Κατά την πορεία των ετών επενδύθηκαν άλλα 1.000 € για διάφορες εργασίες (πχ κατασκευή εισόδου, επισκευές και βελτιώσεις του δικτύου) και 2.500 € για αγορά φυτών, κόστος νερού, ενοίκια γης κλπ. Κάποια στιγμή η ομάδα αποφασίζει την πλήρη διακοπή της λειτουργίας της και ερχόμενη σε συνεννόηση με τον ιδιοκτήτη-κάτοχο της γης αποφασίζει να την επιστρέψει λαμβάνοντας επιστροφή 1.500 € για τις υποδομές που του αφήνει. Έστω ότι Λ = 30 άτομα συμμετείχαν εξίσου στις υποδομές (=3.000 + 2.000 + 1.000), τότε το καθένα εξ αυτών θα λάβει 1.500 / 30 = 50 € επιστροφή. Εάν κάποιο άτομο συμμετείχε με διαφορετικό ποσό, τότε θα λάβει επιστροφή με ποσοστό ίσο με αυτό που συμμετείχε στο κόστος εκκίνησης.
Εφόσον κάποιο μέλος δεν διαθέτει την απαραίτητη οικονομική συμμετοχή, μπορεί να γίνει δεκτή αυξημένη προσωπική εργασία στην δημιουργία και καλλιέργεια του Συνεργατικού Λαχανόκηπου, ως αντιστάθμισμα στην έλλειψη χρηματικής καταβολής, εφόσον φυσικά υπάρχει σχετική ανάγκη.
Εφόσον κάποιο μέλος θέλει να συμμετέχει μόνο στην Ομαδική Κανονική Καλλιέργεια (Γ3), τότε η συμμετοχή του στο κόστος εκκίνησης θα είναι ανάλογο της επιφάνειας που αντιστοιχεί στον κάθε συμμετέχοντα στην Ομαδική Κανονική Καλλιέργεια ως προς την συνολική επιφάνεια του αγροκτήματος. Τα παραδείγματα που ακολουθούν είναι μόνο ενδεικτικά, αυτό που προέχει είναι κυρίως μια δίκαια κατανομή των οικονομικών - εργασιακών βαρών αλλά και απολαβών στα μέλη της ομάδας.
Παράδειγμα 3 : Έστω ότι το αγρόκτημα έχει συνολική επιφάνεια 5 στρεμμάτων, όπου υπάρχουν 30 μεριδιούχοι από καθαρά 70 μ2/μερίδιο (= 2.100 μ2) και μια Ομαδική Κανονική Καλλιέργεια Γ3 με καθαρή επιφάνεια 400 μ2, στην οποία συμμετέχουν 20 άτομα. Το κόστος εκκίνησης-υποδομών έστω ότι είναι 4.000 €
Υπολογισμοί :
Συντελεστής καλλιέργειας ΣΚ = 5.000 / (2.100 + 400) = 2,0
Ανηγμένη επιφάνεια συμμετοχής στην ΟμαδΚανΚαλλ Γ3 = (400/20) Χ 2,0 = 40 μ2
Ανηγμένη επιφάνεια μεριδίου = 70 Χ 2 = 140 μ2
Συμμετοχή μεριδιούχου που καλλιεργεί μόνο στο μερίδιο = (140/5000)Χ4000 = 112 €
Συμμετοχή μόνο στην Ομαδική Κανονική Καλλιέργεια Γ3 = (40/5000)Χ4000 = 32 €
Συμμετοχή μεριδιούχου που καλλιεργεί στο μερίδιο αλλά και στην Ομαδική Κανονική Καλλιέργεια Γ = ((140+40)/5000)Χ4000 = 112 + 32 € = 144 €.
Με την αναλογία αυτή θα γίνει επίσης η διανομή του επιστρεφόμενου ποσού κατά την διάλυση της συγκαλλιέργειας και η κατανομή του κόστους συντήρησης.

Συνέπεια του παραπάνω είναι ότι για ορισμένες εργασίες, ειδικά κατά την εκκίνηση της δράσης (όπου πιθανόν να απαιτηθεί σημαντική και δύσκολη εργασία για την κατάλληλη διαμόρφωση του εδάφους και των υποδομών, ή όταν τα μέλη θα έχουν σχετική απειρία) μπορεί να γίνει ανάθεση αυτών σε εξωτερικούς συνεργάτες ή συνεργεία επί πληρωμή. Εννοείται ότι στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να είναι ενημερωμένα και σύμφωνα όλα τα μέλη της ομάδας.
Συνέπεια του παραπάνω είναι ότι όλοι οι συμμετέχοντες στην καλλιέργεια (με μερίδιο, στην κοινή καλλιέργεια ή και στα δύο) είναι ισότιμα υπεύθυνοι για την φροντίδα και συντήρηση των κοινόχρηστων χώρων (κύριοι και δευτερεύοντες διάδρομοι, θέση στάθμευσης, περίφραξη, είσοδος, κεντρική υδροδότηση κλπ), ότι θα συμμετέχουν κυκλικά σ΄ αυτές τις εργασίες και όπως θα ορίζεται από τις αποφάσεις των Γενικών Συνελεύσεων.

Ε) Κριτήρια Επιλογής Αγροκτήματος. Στις υποψήφιες εκτάσεις γης της ομάδας περιλαμβάνονται τόσο Δημοτικές όσο και Ιδιωτικές Εκτάσεις γης, καθώς και η δημιουργία νόμιμου συλλόγου ή άλλου φορέα, εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο για την δημιουργία του Συνεργατικού Λαχανόκηπου. Τα βασικά χαρακτηριστικά της επιλεγόμενης γης έχουν να κάνουν με
- την εγγύτητα προς την πόλη
- την ύπαρξη νερού για τα ποτίσματα
- την καταλληλότητα του χώματος
- το μέγεθος της επιφάνειας του αγρού και την επεκτασιμότητά του
- την προσβασιμότητα
- την άμεση και απρόσκοπτη διαθεσιμότητα
- την ύπαρξη ή δυνατότητα περίφραξης

ΣΤ) Δικαιώματα και Υποχρεώσεις Συμμετεχόντων. Στην ομάδα δημιουργίας και καλλιέργειας του Συνεργατικού Λαχανόκηπου συμμετέχουν οι αρχικά συνυπογράφοντες, αλλά και νέα άτομα που στην συνέχεια θα θελήσουν να ενταχθούν σ΄ αυτόν και συμφωνούν με την παρούσα Διακήρυξη Αρχών. Για λόγους ευέλικτης λειτουργίας καθώς και αυτάρκειας της παραγωγής ανά συμμετέχοντα, μπορούν να συμμετέχουν τελικά τόσα άτομα, ώστε σε κάθε άτομο να αντιστοιχεί μια ελάχιστη διαθέσιμη καλλιεργήσιμη έκταση 50-80 μ2 = Εμερ και ο μέγιστος αριθμός των συμμετεχόντων δεν μπορεί να ξεπεράσει τους 50. Εφόσον υπάρχει ενδιαφέρον από περισσότερους ανθρώπους για συμμετοχή, μπορεί να δημιουργηθεί και δεύτερος, τρίτος κοκ Συνεργατικός Λαχανόκηπος στην ίδια ή άλλη περιοχή, ανάλογα με την γεωγραφική προέλευση και τις προτιμήσεις των νέων υποψήφιων μελών. Η πρώτη ομάδα που θα λειτουργήσει μπορεί να βοηθήσει στην ταχύτερη δημιουργία της δεύτερης, η δεύτερη την Τρίτη ομάδα κλπ.
Άμεση συνέπεια της αρχής αυτής είναι ότι, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει διαθέσιμη γη και κάποιο από τα μέλη θέλει να καλλιεργήσει περισσότερο από 1 Εμερ, αυτό μπορεί να γίνει, όμως ο μέγιστος αριθμός Μεριδίων που μπορεί να έχει το μέλος είναι 3. Επίσης, εάν κάποιο από τα μέλη θέλει να καλλιεργήσει λιγότερο από 1 Εμερ, και αυτό μπορεί να γίνει. Επίσης, αν δύο ή παραπάνω μέλη θέλουν να συνεργασθούν στην καλλιέργεια 1 Εμερ (=Μερίδιο Συγκαλλιέργειας), και αυτό μπορεί να γίνει με αναλογία των συνολικών εξόδων.
Εάν κατά την πορεία προστεθούν και άλλα μέλη μέχρι το μέγιστο επιτρεπόμενο αριθμό, τότε τα παλιά μέλη που καλλιεργούν περισσότερο από 1 Εμερ θα πρέπει στην επόμενη καλλιεργητική περίοδο να παραιτηθούν από την επιπλέον έκταση που είχαν καταλάβει.
Εάν κατά την πορεία αποχωρήσουν κάποια μέλη και εκφράσουν επιθυμία για εισδοχή στην ομάδα περισσότεροι υποψήφιοι από τα μέλη που αποχωρούν, τότε κατά πρώτον παραιτούνται τα παλαιά μέλη από την επιπλέον έκταση ενός μεριδίου που κατείχαν και στην συνέχεια και εφόσον τα νέα υποψήφια μέλη είναι και πάλι παραπάνω από τα ελεύθερα μερίδια τότε η επιλογή των νέων μελών γίνεται με βάση κοινωνικά κριτήρια : άνεργοι, άστεγοι, χαμηλού εισοδήματος, μονογονεϊκές οικογένειες κλπ. Δεν είναι δυνατόν να απαιτηθεί από παλαιό μέλος να παραιτηθεί από το μερίδιό του ή να τα συρρικνώσει για την εισδοχή νέων μελών, αυτό μπορεί να γίνει μόνο σε εθελοντική βάση και στην περίπτωση αυτή το 1 Εμερ θα μετατραπεί σε Μερίδιο Συγκαλλιέργειας. Θα ήταν προτιμότερο, τα νέα μέλη να καλλιεργήσουν σε Μερίδιο Συγκαλλιέργειας (εννοείται με την βοήθεια και καθοδήγηση των παλιών) ή στην Κανονική Ομαδική Καλλιέργεια Γ3 παρά να διαταράξουν τις καλλιεργητικές αναλογίες των παλαιών μελών.
Όταν ένα μερίδιο εγκαταλείπεται από τον (τους) καλλιεργητή του περισσότερο από 1 έτος ή για πάνω από 2 καλλιεργητικές περιόδους (το διάστημα αυτό μπορεί να θεωρηθεί αγρανάπαυση), τότε η Γενική Συνέλευση του Συλλόγου μπορεί να αποφασίσει την προσωρινή ή μόνιμη αποβολή του μεριδιούχου από την καλλιέργεια ή και τον Σύλλογο, εξετάζοντας κατά περίπτωση την σοβαρότητα του λόγου εγκατάλειψης της καλλιέργειας καθώς και την ύπαρξη ατόμων στην λίστα αναμονής για εισδοχή στην συλλογική καλλιέργεια. Η πρόθεση της ομάδας είναι να προφυλάξει τα μέλη της που τους παρουσιάζεται ένα σοβαρό πρόβλημα από επιπλέον αποκλεισμούς.
Για κάθε ιδιαίτερη περίπτωση, όπως πχ αδυναμία καταβολής του αναλογούντος χρηματικού ποσού, κριτηρίων επιλογής ατόμων από την λίστα αναμονής για εισδοχή στην καλλιέργεια, αποζημίωσης ατόμων που αποχωρούν, τήρησης ταμείου έκτακτων αναγκών, καταγγελιών για παραβάσεις των αρχών λειτουργίας από μέλη, αποφάσεις για αποβολές μελών, προστριβών με πολίτες κλπ αρμόδια είναι η Γενική Συνέλευση της ομάδας ΠΕΡ.ΚΑ η οποία λαμβάνει σχετικές γραπτές αποφάσεις απευθείας ή/και αναθέτει σε επιτροπές ή μεμονωμένα μέλη της να ενεργήσουν για λογαριασμό της και τα οποία απολογούνται στην Γενική Συνέλευση.

Αναγκαία είναι η ύπαρξη ενός κοινού ταμείου και ενός ανακλητού διαχειριστή-ταμία ή αντίστοιχης επιτροπής, που θα φροντίζει γρήγορα να πληρώνει τις έκτακτες βλάβες ή ότι άλλο κρίνει άμεσα εκτελέσιμο.
Μη μεριδιούχα μέλη έχουν δικαίωμα να συμμετέχουν στον Σύλλογο και τις Γενικές Συνελεύσεις αυτού, όπως και να παρίστανται ή να εκπαιδεύονται στο Συλλογικό Αγρόκτημα καταβάλλοντας ένα ετήσιο μικρό συμβολικό ποσό για την συμμετοχή τους και έχοντας δικαίωμα λόγου και ψήφου, εξαιρουμένων των πρακτικών θεμάτων καλλιέργειας.
Το παρόν κείμενο Αρχών Λειτουργίας αποτελεί το κείμενο βάσης για την δημιουργία του (νομικού) καταστατικού του Συλλόγου.

Ζ) Οργανωτική Δομή του Συλλόγου

Η οργανωτική δομή και η λειτουργία της κίνησης στηρίζεται στην αρχή της άμεσης συμμετοχικής Δημοκρατίας και έχει βασικούς άξονες:

την επιδίωξη της συμφωνίας
την ελευθερία έκφρασης της διαφωνίας
τους ανακλητούς εκπροσώπους και διαχειριστές τομέων
τις συνελεύσεις μελών της κίνησης.

Οι αποφάσεις για την λειτουργία της ομάδας και την διαχείρισης του Συνεργατικού Λαχανόκηπου λαμβάνονται από την Γενική Συνέλευση της Ομάδας, εφόσον σ΄ αυτήν παρίστανται τουλάχιστον τα 2/3 των εγγεγραμμένων, η οποία συγκαλείται τουλάχιστον 2 φορές / μήνα. Η διεκπεραίωση διαφόρων απαραίτητων εργασιών εκτελείται από την «Επιτροπή Δράσης», στην οποία μπορούν να συμμετέχουν κάθε φορά 6 άτομα από την ομάδα (ή του συλλόγου) και της οποίας η σύσταση γίνεται για την διάρκεια 3 μηνών. Η ενδιάμεση πληροφόρηση μπορεί να γίνεται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
Είναι καλό - υποχρεωτικό να εναλλάσσονται στην Ομάδα Δράσης όλα τα άτομα της ομάδας, ώστε το βάρος των μη καλλιεργητικών δράσεων να ισομοιράζεται δίκαια σ΄ όλα τα μέλη της ομάδας.

Η) Επίτευξη σχέσεων εμπιστοσύνης μεταξύ των μελών μέσω ουσιαστικής επικοινωνίας και επαφής είναι σημαντική για την συγκρότηση της κίνησης αυτής.

Επιθυμητά είναι επίσης και τα εξής:
Ανταλλαγή προϊόντων, υπηρεσιών και γνώσεων στη βάση των ουσιαστικών αναγκών μας
Υποστήριξη άλλων οικολογικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα καθώς και παραδοσιακών, οικοτεχνικών, εναλλακτικών καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων, που χρησιμοποιούν φυσικά και ήπια μέσα καθώς και συνεργασία με άλλες συγγενείς ομάδες, φορείς, οργανώσεις και πρόσωπα για την επίτευξη κοινωνικών επιδιώξεων.

Θ) Το παρόν έγγραφο που ορίζει τις αρχές λειτουργίας της κίνησης αυτής είναι τροποποιήσιμο από την Γενική συνέλευση των μελών, όταν κρίνεται αναγκαίο.